Theodosius Limanı Arkeolojik Alanı

Yıl2021

Yerİstanbul, Türkiye

İşverenİstanbul Büyükşehir Belediyesi

DurumTamamlandı

TipolojiKentsel Tasarım

EkipAli Önalp, Burak Yardımcı, Erhan Arslan, Güney Gültekin

Yenikapı, İstanbul’un en yoğun ulaşım düğümlerinden biri olarak metro, Marmaray, deniz hatları ve otobüs terminallerini bir arada barındırmaktadır. Ancak bu potansiyeline rağmen alan, yalnızca bir geçiş noktası işlevi görmekte, kent meydanı olma kimliğini taşıyamamaktadır.

Aynı zamanda Yenikapı, 2004 yılında yapılan kazılarla ortaya çıkan Neolitik, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait buluntularla, 6000 yıllık tarihsel bir mirasa da ev sahipliği yapmaktadır.

Projenin amacı, Yenikapı’yı ulaşım merkezinden öteye taşıyarak; tarihsel dokularla bütünleşen, kamusal kullanımı öncelikleyen ve kente açık bir arkeolojik kent parkına dönüştürmektir. Bu hedefle alan hem fiziksel hem de kültürel katmanlarıyla yeniden ele alınmıştır.

Yenikapı Meydanı, doğu-batı yönlü bir promenad ile yeniden tanımlanmış; otopark kaldırılarak kentle daha güçlü bağlantılar kurulmuştur. Yeni ziyaretçi merkezi ve yaya köprüsüyle meydan, arkeolojik rotanın başlangıç noktası haline getirilmiştir.

Tarihi bulguların deneyimlenebilir hale gelmesi adına ziyaretçi rotası, kazı alanları, geçici sergi yapıları ve laboratuvar binalarıyla desteklenmiştir.

Proje Gelişimi 1
Proje Gelişimi 2
Proje Gelişimi 3
Proje Gelişimi 4

Geniş bir alana yayılan arkeolojik park, İstanbul surları, Langa Bostanları ve Yalı Mahallesi gibi önemli tarihî odaklara uzanacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, sahil bandıyla da ilişkilendirilerek hem tarihsel hem rekreatif iki ana yaya rotası üzerinden kullanıcıyı kentle ve denizle buluşturmaktadır.

Proje dört etapta hayata geçirilecek şekilde planlanmıştır. İlk etapta meydan, ziyaretçi merkezi ve laboratuvar binaları önceliklendirilmiş; diğer etaplarda surların açığa çıkarılması, Langa Bostanları’nın yeniden canlandırılması ve sahil bağlantılarının güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Her aşama, kamusal işleyişi kesintiye uğratmayacak şekilde kurgulanmıştır.

Ziyaretçi Merkezi, yalnızca bir tanıtım yapısı değil, aynı zamanda farklı kotlar ve yönler arasında geçiş sağlayan bir mekânsal arayüz olarak tasarlanmıştır. Ziyaretçiler bu yapı aracılığıyla hem ulaşım sistemlerine entegre olabilir hem de kazı alanlarını deneyimleyerek kentin tarihine tanıklık edebilir.