
Sosyal Merkezler Mimari Proje Yarışması
Yıl2021
Yerİstanbul, Türkiye
İşverenİstanbul Büyükşehir Belediyesi
DurumTamamlandı
Alan7250 m²
TipolojiSağlık
EkipAli Önalp, Burak Yardımcı, Melis Üsküner
Yoğun kent dokusunun ortasında kalan yarışma alanı, çevresinde bir alt kent meydanı bulunmayan, âtıl ve parçalı bir kentsel boşluk olarak tanımlanabilir. Komşuluğundaki Emniyet yapısının güvenlik protokolleri nedeniyle Atışalanı Caddesi’yle güçlü bir ilişki kuramayan alan, diğer yandan Köyiçi Caddesi’nin kısmi yayalaştırılmasıyla da kent içindeki odak olma potansiyelini kaybetmiş durumdadır.
Bu proje, söz konusu zayıflıkları mimari bir fırsata dönüştürerek; kentlilerin yoğun kullanımına açık bir açık alan, nitelikli bir kent meydanı ve farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına yanıt veren bir sosyal merkez üretmeyi hedeflemektedir.

Tasarım Yaklaşımı ve Kentsel Strateji
Tasarımın ilk adımı, yapı ile meydan arasındaki ilişkinin yeniden tanımlanması oldu. Yarışma alanındaki yaklaşık 4-5 metrelik kot farkı, bu yeni kurgunun önemli bir bileşenine dönüştü. Mevcut ağaçların mümkün olduğunca korunması hedeflenirken, yapı yerleşimi için farklı senaryolar üretildi. Yapının, Kırımlı Caddesi’ni yanına alarak Atışalanı Caddesi’ne açılan bir “karşılama meydanı” yaratması, hem iki aksı ilişkilendiren hem de kentle güçlü bir bağ kuran bir çözüm olarak benimsendi.


Proje, “Kısa Mola”, “Yuvamız İstanbul” ve “Mahalle Evi” olmak üzere üç ana programdan oluşmaktadır. Her biri farklı kullanıcı profillerine hitap eden bu fonksiyonlar, bir bütün olarak çalışmakla birlikte mekânsal ayrışmaları da mimari kurguya yansıtılmıştır:
- Kısa Mola, erişilebilirliğin ön planda olduğu bir fonksiyon olarak Kırımlı Caddesi’ne yakın konumlandırılmıştır.
- Yuvamız İstanbul, daha korunaklı bir konumda, arazinin alt zemin kotuna yerleştirilmiş, oyun ve eğitim alanları komşu parsel yönünde tasarlanmıştır.
- Mahalle Evi, üst kotta karşılama meydanına açılarak, meydanla görsel ilişki kuran kütüphane alanını içermekte; derslikler ve ofisler ise Köyiçi Caddesi yönünde devam etmektedir.

Yapının farklı kotlarda çözümlenmesiyle; meydan, alt giriş ve bunları bağlayan kent amfisi gibi kentsel boşluklar tanımlanmıştır. Böylece yapı, sadece bir işlev barındırmakla kalmayıp, çevresiyle etkileşim kuran, yaşayan bir kent parçası haline gelmiştir.
Mimari Kimlik ve Kentle Etkileşim
Yapı tektoniği, farklı işlevleri yansıtan yalın ama karakterli bir mimari anlayışla ele alınmıştır. Atışalanı Caddesi’nden yaklaşan bir kullanıcı için, yapının silueti zamanla beliren bir simgeye dönüşürken, önünde aniden karşılaştığı açık alanla birlikte, şaşırtıcı ve etkileyici bir kent deneyimi sunar.


Kütle Diagramları


















