
Hatay Tarihi Merkezi Kentsel Tasarımı
Yıl2024
YerHatay, Türkiye
İşverenÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
DurumDevam ediyor
TipolojiKentsel Tasarım
EkipAli Önalp, Burak Yardımcı, Berk Günay, Doğan Elen, Halil İbrahim Bayındır, Melis Üsküner, Sedanur Kambolat, Yeşim Demir
Antakya, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış; stratejik konumu ve kültürel çeşitliliğiyle öne çıkan kadim bir kenttir. M.Ö. 300’de Seleukoslar tarafından kurulan şehir, Roma döneminde önemli bir ticaret ve kültür merkezi haline gelmiştir. Asi Nehri ve Akdeniz’e yakınlığı sayesinde doğu ile batı arasındaki ticaret yollarının kavşak noktası olmuştur.
Osmanlı döneminde kozmopolit yapısını sürdüren Antakya, Cumhuriyet’le birlikte modernleşme sürecine girmiştir. 1950’lerde Kurtuluş Caddesi’nin aydınlatılması ve sonraki yıllarda yapılan altyapı çalışmaları bu dönüşümün simgeleri olmuştur. Tüm bu katmanlar arasında Antakya, tarihsel kimliğini koruyarak bölgenin kültürel ve ekonomik açıdan önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürmektedir.

Kurtuluş Caddesi’ne cepheli parsellerin yeniden düzenlenmesinde, Antakya’nın tarihsel dokusunu korumaya yönelik Fransız planı temel alınmıştır. Mevcut yapılar ve çevresel özellikler analiz edilerek hazırlanan bu plan, modern bir yaşam alanı yaratmayı hedeflerken tarihi mirasa saygılı bir yaklaşım benimsemiştir. Bu kapsamda yapı yüksekliği iki kat ile sınırlandırılarak geleneksel mimari ölçek korunmuştur.

Yeni planlamayla parsellerde hem ticaret hem de konut birimleri oluşturulmuş; çeperlerde yer alan yapılar ticari kullanıma ayrılmıştır. Bu kurgu, Kurtuluş Caddesi’ni yalnızca bir ulaşım aksı değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik etkileşimin merkezi haline getirmiştir.

Yapılan düzenlemelerde tescilli yapıların korunmasına büyük özen gösterilmiş; yeni yapılar bu tarihi değerlerle uyumlu şekilde tasarlanmıştır. Avlulu, sekili ve merdivenli yapı kurguları, geleneksel Antakya mimarisinden ilham alarak kent kimliğiyle bütünleşmiştir. Ayrıca çıkmaz sokaklar, Fransız planındaki biçimiyle korunmuş; böylece şehrin karakteristik mekânsal yapısı günümüze taşınmıştır.

Bu bütüncül planlama yaklaşımı, Antakya’nın tarihsel ve kültürel değerlerini yaşatırken, çağdaş kent yaşamının ihtiyaçlarını da karşılayan dengeli bir dönüşüm süreci sunmaktadır. Kurtuluş Caddesi’nin yenilenme hikâyesi, Antakya’nın geçmişiyle geleceği arasında güçlü bir bağ kurarak, modern yaşamla kültürel mirasın uyumlu birlikteliğini mümkün kılmaktadır.







































































































